https://im.ihu.ac.ir/ مدیریت اسلامی fa daily 1 Tue, 24 Feb 2026 00:00:00 +0330 Tue, 24 Feb 2026 00:00:00 +0330 https://im.ihu.ac.ir/article_210665.html تبیین الگوی متناسب با انقلاب اسلامی ایران و قابلیت های لازم برای تحقق آرمان ها و نظام مدیریتی کارآمد به عنوان یک ضرورت می باشد. که مسلما با توجه به حاکمیت ارزشهای اسلامی و حرکت به سوی تحقق تمدن نوین اسلامی لازم است تا الگویی ایرانی اسلامی و منحصر به فرد متناسب با اصول و ارزشها طراحی و تبیین گردد. از این رو این پژوهش که یک پژوهش بنیادی از نوع توصیفی- اکتشافی است، تلاش شده در مطالعات علوم انسانی، الگوی «مدیریت ایرانی اسلامی» را از دیدگاه حکیم فرزانه انقلاب، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای ، متناسب با روش شناسی تحقیق و اهداف ارایه نماید. تحقیق، ناظر به شناسایی و معرفی مضامین اصلی رویش یافته از درون داده ها با روش تحلیل مضمون و استفاده از مطالعه بیانات مقام معظم رهبری به صورت تمام خوانی تا رسیدن به اشباع، می باشد که بعد از تجزیه و تحلیل فیش های استخراج شده 401 کد مفهومی باز ، 43 مضمون سازمان دهنده احصا گردید نتایج نشان داد که 5 مضمون اصلی « سیاسی» « اجتماعی» «اخلاقی» « سازمانی» و « دینی» به عنوان «الگوی مدیریت اسلامی ایرانی » شکل گرفت. https://im.ihu.ac.ir/article_210666.html محرومیت‌زدایی یکی از چالش‌های اساسی جوامع در حال توسعه است که تأثیرات عمیقی بر توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها دارد. در این میان، برقراری اشتغال پایدار و خودکفایی از طریق ایجاد فرصت‌های کارآفرینی، به عنوان راهکار اساسی در کاهش فقر و ارتقای کیفیت زندگی تلقی می مشود. درایران بعد از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی کمیته امداد امام خمینی(ره)، نقش مهمی در طراحی و اجرای خط مشی‌های مرتبط با محرومیت‌زدایی و تأمین معیشت پایدار مددجویان ایفا می‌کند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر واکاوی و صورت بندی مفهومی تجارب موفق در اجرای خط مشی های اشتغال‌زایی و کارآفرینی کمیته امداد امام خمینی(ره) می باشد. روش پژوهش حاضر مبتنی بر رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، اسناد، گزارشات و مصاحبه خبرگانی با دست اندکاران حوزه اشتغال امداد صورت گرفت. یافته های این تحقیق پس از تحلیل متون و انجام مصاحبه، و استخراج 104 کد باز و مقوله بندی کدهای مذکور، نشان می دهد که فرآیند اجرای خط مشی اشتغال کمیته امداد دائر مدار 9 بازیگر اصلی شکل گرفته و این بازیگران، حوزه اجرا را بر سه رکن اصلی «هدایت شغلی»، «راهبری شغلی» و «پشتیبانی از طرح های اقتصادی» تا رسیدن به خودکفایی کامل مددجو، ادامه می دهند. و درنهایت با توجه به اینکه الگوی اجرای خط مشی اشتغال امداد تلفیقی از دو رویکرد پایین به بالا و الگوی اجتماع محور می باشد؛ بسیاری از مأموریت های حوزه اشتغال به مراکز نیکوکاری مردم‌نهاد، موسسات خصوصی و کارآفرینان حرفه ای، برون‌سپاری شده است. https://im.ihu.ac.ir/article_210664.html این پژوهش باهدف واکاوی شاخصه‌هایی غیر ایستا، بومی و مبتنی بر چگونگی در تجربه‌ی موفق نهاد جهاد سازندگی صورت گرفته است. روش پژوهش کیفی است. برای جمع‌آوری داده‌های لازم از روش مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای استفاده شد. برای تحلیل یافته‌ها از مدل تحلیل نهادی استروم استفاده شد که بر مبنای چهار ویژگی بازیگران، نهاد، جامعه و خدمات به تحلیل یافته‌ها پرداخته شد. یافته‌های پژوهش شامل مجموعه‌ای از مؤلفه‌های مربوط به سازمان جهاد سازندگی است که درزمینه توسعه و پیشرفت آن قابل‌استفاده است و شامل: شاخصه‌های تغییر عقلانیت اجتماعی مشترک ایرانی-اسلامی، توانمندی نخبگان قدرت و همسوئی نهادهای رسمی و غیررسمی ایرانی-اسلامی است. شاخص اول مربوط به تغییر عقلانیت اجتماعی از فایده‌گرایی به جهت‌گیری ارزشی انتقادی بر عقلانیت اجتماعی به‌جای عقلانیت صوری و ابزاری تأکید دارد و دارای کشش‌های هنجاری، سیاسی و اخلاقی است. شاخص دوم تغییر در توانایی نخبگان قدرت است. آگاهی و دانش نخبگان سیاسی در انتخاب الگوی مناسب پیشرفت در فرصتی برای تغییر، همراه با توانایی اجماع، مؤلفه‌ها و عناصر این شاخص را تشکیل می‌دهد. سومین شاخص همسویی نهادهای رسمی و غیررسمی است. نهادهای اجتماعی رسمی برای تحقق، نیازمند همسویی با نهادهای غیررسمی در باور نخبگان سیاسی و مردم و میراث فرهنگی آن جامعه هستند. https://im.ihu.ac.ir/article_210663.html دفاع مقدس حاوی تجارب ارزشمندی در زمینه فرماندهی و مدیریت است که لازم است مستندسازی و الگو سازی شود تا قابلیت انتقال به نسل آینده را پیدا کند. توفیقات مهم در دفاع مقدس حاصل کار جمعی و تیمی بوده است اما مسأله تحقیق این است که ابعاد این واقعیت تبیین نشده است. بر این اساس و با توجه به اهمیت موضوع در تربیت فرماندهان و مدیران آینده با توجه به تجارب موفق فرماندهان و مدیران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در دفاع مقدس و لزوم کاربردی کردن این مهم در جهت افزایش بهره وری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مطالعه پژوهشی با روش تحلیل مضمون انجام شده است. الگوی مفهومی اولیه استخراج شده است. ممیزی پژوهش بر اساس راهبردهای تحقیق کیفی به علاوه استفاده از پرسشنامه اعتبار سنجی انجام شده است.پرسشنامه اعتبار سنجی به روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع در معانی، بین 17 نفر از فرماندهان و مدیران دفاع مقدس به شیوه هدفمند توزیع شده است. ضریب توافق کلیه مؤلفه ها بالاتر از 70 درصد بوده است. بر اساس توضیحات تفصیلی خبرگان تحقیق اصلاح و تکمیل الگو انجام شده است و الگوی نهایی استخراج و ارائه شده است. یافته های تحقیق بیان می دارد مضمون فراگیر کارگروهی فرماندهان و مدیران سپاه در دوران دفاع مقدس دارای 5 مضمون سازمان دهنده انعطاف پذیری، انطباق پذیری، انضباط پذیری، انسجام و آماده سازی نیروها می باشد . نوآوری تحقیق استفاده از ادبیات دفاع مقدس و انتقال فرهنگ جهادی در کار گروهی و تیمی است. https://im.ihu.ac.ir/article_210668.html حبیب بن مظاهر اسدی از محوری‌ترین شخصیت‌های حماسه عاشورا است که از بسیاری از ابعاد وجودی او غفلت شده است. بررسی سیره افراد بزرگ و الهام‌بخش در تاریخ، می‌تواند به شناسایی اصول و مفاهیمی کمک کند که همچنان در عرصه‌های مدیریتی و رهبری کاربرد دارند. پژوهش حاضر درصدد است که با تحلیل شخصیت جناب حبیب بن مظاهر، آموزه‌های مدیریتی را شناسایی و چارچوب‌بندی کند. پژوهش حاضر بر اساس روش تحلیل محتوای کیفی ساماندهی شده است و آموزه‌های مدیریتی مبتنی بر سیره و رفتار حبیب بن مظاهر استخراج شده است. با تحلیل شخصیت حبیب بن مظاهر، آموزه‌های مدیریتی در هفت گونه شامل برنامه ریزی، تصمیم گیری، هدایت و رهبری، فرهنگ‌سازی و ارزش‌مداری سازماندهی، انگیزش و روحیه بخشی و توسعه و آموزش منابع انسانی، قرار گرفت. با تحلیل شخصیت حبیب بن مظاهر این نتیجه به دست می‌آید که او نمونه‌ای از کارگزاران و حکمرانان طراز اسلامی است که می‌تواند به عنوان الگوی مدیریتی در نظر گرفته شود https://im.ihu.ac.ir/article_210667.html مدیریت مذاکره به طور خاص به استراتژی‌ها و فرآیندهایی اشاره دارد که در آن مذاکره‌کنندگان سعی در دستیابی به توافق‌هایی دارند که برای همه طرفین سودمند باشد. این فرایند نیازمند توانایی تحلیل داده‌ها، مدیریت احساسات طرفین و اعمال تکنیک‌های مؤثر برای متقاعدسازی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی مدیریت مذاکره و الزامات آن در سازمان بر اساس ارزش‌های اسلامی است. با استفاده از روش فراترکیب به تحلیل محتوا و بررسی منابع و متون پرداخته شد و مؤلفه‌های مختلف و تأثیرگذار، استخراج شد. براساس یافته‌های پژوهش، مدیریت مذاکره در سازمان‌های اسلامی تحت تأثیر اصول اخلاقی، فرهنگی و مذهبی است که در آموزه‌های اسلامی نهفته است. مدیران مذاکره‌کننده باید مهارت‌ها و ویژگی‌هایی را در نظر داشته باشند که نه‌تنها به ارتقاء نتایج مؤثر کمک کند، بلکه با ارزش‌ها و آموزه‌های اسلامی نیز سازگار باشد. بنابراین، مدیر مذاکره‌کننده در سازمان برای حل تعارضات سازمانی همچنین رضایت و تحقق اهداف معنوی باید علاوه بر شناخت اصول و سبک مدیریت مذاکره براساس قرآن و سنت و رفتار اخلاقی مانند صداقت، امانت‌داری، همدلی، اعتماد، رفتار عادلانه و احترام متقابل، مهارت‌های دیگری ازجمله مهارت برقراری ارتباط مؤثر و کارآمد، برخورداری از هوش فرهنگی، هوش اخلاقی، هوش معنوی، هوش هیجانی، مهارت‌های روانشناختی، استراتژیک و مدیریتی را نیز کسب کنند. بر اساس این مقاله، می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از اصول اسلامی در فرایندهای مذاکره می‌تواند به تقویت و گسترش روابط مؤثر در جامعه و شرایط تجاری کمک کند.